Na pierwszy rzut oka (i przy pierwszym spróbowaniu) ksylitol wydaje się niczym nie różnić od tradycyjnego cukru. To wszystko jednak tylko pozory. Ksylitol nijak się ma do cukru, jeśli chodzi o szkodliwe działanie na ludzki organizm. Jest od niego o 40 procent mniej kaloryczny, ma niski indeks glikemiczny i zdolności zapobiegania próchnicy. Tyle zalet i ten sam ulubiony przez nasze podniebienie słodki smak! Dlatego jeszcze warto włączyć ksylitol do diety?

Ksylitol określa się także mianem cukru brzozowego. Jest naturalnym alkoholem cukrowym i należy do grupy pentitoli – składa się z pięciu atomów węgla i pięciu grup hydroksylowych. To właśnie budowa cząsteczkowa sprawia, że ksylitol przechodzi odmienną drogę wchłaniania przez organizm.

Ksylitol naturalnie występuje we włóknach śliwek, truskawek i malin (w niskich stężeniach). Można go pozyskiwać z grzybów, owsa, trzciny cukrowej czy kukurydzy. Dla celów przemysłowych największe znaczenie ma ksylitol produkowany z kory brzozy lub właśnie z kolb kukurydzy. Należy być ostrożnym przy kupowaniu ksylitolu z kukurydzy – roślina ta jest przecież znanym obiektem modyfikacji genetycznych, więc jakość pozyskiwanego z niej ksylitolu może być wątpliwa. Zawsze czytaj więc etykiety i odwiedzaj tylko zaufane sklepy ze zdrową żywnością.

Już na początku lat 70. ubiegłego wieku odkryto właściwości przeciwpróchnicze cukru z brzozy. Od tego czasu coraz powszechniej zaczęto wykorzystywać go w produkcji gumy do żucia. Choć nie zawiera żadnych witamin i minerałów, jego wpływ na zdrowie jest nieoceniony. Zupełnie inaczej niż cukier potrafi stabilizować poziom cukru i insuliny we krwi, ogranicza namnażanie się bakterii, zwalcza wirusy, grzyby i drożdżaki. Niweluje nieświeży oddech, wzmacnia odporność, wspiera mineralizację kości, redukuje wrzody, a nawet obniża ryzyko wystąpienia nowotworu jelita grubego.

Na czym polega antypróchnicze działanie ksylitolu? Bakterie bytujące w naszej jamie ustnej po prostu nie mogą się nim żywić. Pozbawione pożywienia nie namnażają się, a nawet giną. Poza tym ksylitol stymuluje produkcję śliny i dba o jej prawidłowy skład (utrzymuje zawarte w niej sole). A zwiększona ilość śliny w ustach to mniej płytki na zębach.

Ksylitol jako polialkohol trawi się i wchłania inaczej niż cukier. Polialkohole częściowo się nie trawą i przechodzą do jelita grubego, gdzie ulegają procesowi fermentacji, produkty której spowalniają i zmniejszają wyrzuty glukozy do krwi. Ksylitol jest metabolizowany przy niskim udziale insuliny. Poza tym zmniejsza szybkość opróżniania żołądka, a przyspiesza przemieszczanie się treści w jelitach. Dzięki temu ksylitol sprzyja odchudzaniu i utrzymaniu zdrowej diety w cukrzycy typu 2.